HVERNIG VIRKAR KOLVETNASNAUTT FÆÐI?
|
Líkami okkar notar aðallega kolvetni sem orkugjafa, en kolvetni fáum við úr fæðinni. Líkaminn getur þó brennt öðrum orkugjöfum líka, s.s. fitu og próteinum. Fita er helsta geymsluform orkunnar í líkama okkar. Líkaminn geymir reyndar líka smá hluta kolvetnis á sérstöku geymsluformi er kallast glykóken, en það er að finna í vöðvum og lifur, bundið vatni. Kolvetnaforði líkamans ásamt vatninu sem það er bundið vegur ca 2-3 kg. Þegar maður innbyrðir fæðu þá notar líkaminn kolvetnið fyrst. Þegar fólk fer að skera niður kolvetnin í fæðunni fer hann að sækja kolvetni úr kolvetnaforðanum. Þegar kolvetnaforðinn síðan er uppurinn ræðst líkaminn á fituna og þess vegna virkar kolvetnasnautt fæði svona vel til grenningar. Á meðan líkaminn hefur takmarkað af kolvetnum til að nota beint, þá verður hann að sækja í fituna til að ná í orku og þá gengur á fitubirgðir líkamans. Annað, sem margir telja að sé aðalástæða þess að þetta mataræði virkar svona vel til grenningar, er að með aukinni neyslu próteina og fitu þá verður maður fyrr og lengur saddur. Saðsemistilfinningin virkjast fyrr en þegar maður neytir mikilla kolvetna og því borðar maður einfaldlega minna. Um leið og maður borðar kolvetnaríka fæðu þá nær líkaminn að endurnýja glykógenbirgðirnar og það er ástæðan fyrir að 1-3 kg geta bæst á mann um leið og maður neytir kolvetna í einhverju magni. Til að ná sem bestum árangri ætti dagleg kolvetnaninntaka að vera um 20-40 gr, en þetta er þó einnig einstaklingsbundið. Sumir þurfa að halda sig undir 20 gr til að ná árangri, á meðan aðrir þola alveg að fara upp í 60 gr. Það er samt mikilvægt að eitthvað af kolvetnum sé í fæðunni, helst ekki undir 20 grömmum, því ákveðin svæði í heilanum geta eingöngu nýtt sér kolvetni sem orku. Ef þú færð hausverk og/eða ógleði, eða aðra vanlíðan ertu trúlegast að neyta of lítið af kolvetnum. Margir næringarfræðingar og fólk í heilbrigðisgeiranum voru mikið á móti kolvetnasnauðu fæði til að byrja með og töldu að þegar fólk neytti hlutfallslega meira af fitu og próteinum myndi þetta valda aukinni blóðfitu, auknu kólesteróli og miklu álagi á nýrum. Rannsóknir sýna hins vegar að fólk sem er á kolvetnasnauðu fæði kemur bara mjög vel út varðandi blóðfitu. Þríglýseríðar minnka, en það eru slæm fituefni sem geta sest inn í æðarnar, og hlutfall góða kólesterólsins (HDL = High Density Lipoprotein) eykst á kostnað hinns slæma (LDL = Low Density Lipoprotein). Varðandi álag á nýru þá er rétt að hafa í huga að strangur kolvetnasnauður kúr hentar ekki þeim sem eru nýrnaveikir fyrir, en fyrir flesta aðra er hann í góðu lagi. Ófrískar konur ættu þó ekki að fara á strangan kolvetnasnauðan kúr þar sem meira álag er á nýrun á meðgöngu en ella, og einnig er mikilvægt er að þær borði fjölbreytta fæðu til að tryggja barninu (og sér) öll næringarefni sem það þarfnast. Sama á við um konur með börn á brjósti. Almennt viðhorf til kolvetnasnauðs fæðis er mikið að breytast og fólk að gera sér grein fyrir að kannski er það ekki endilega of mikil fita sem er slæm í mataræðinu, heldur eru óhófleg kolvetni ekkert skárri. |